JPK PIT – co musisz wiedzieć, zanim zmieni się sposób raportowania podatku dochodowego

JPK PIT (czyli jednolity plik kontrolny dla podatku dochodowego od osób fizycznych) to nowy, obowiązkowy sposób raportowania danych podatkowych — nie w formie papierowej czy PDF, ale w ustrukturyzowanym formacie XML. Od 2026 r. wielu podatników prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się w ramach podatku PIT będzie musiało dostosować się do tego modelu. W praktyce oznacza to konieczność zmian w systemach księgowych i procesach ewidencyjnych. 

Z tego artykułu dowiesz się:

• co dokładnie oznacza JPK PIT i dlaczego zostaje wprowadzony,
• kto będzie objęty obowiązkiem i od kiedy,
• jakie obowiązki – oprócz JPK PIT – wynikają z nowych przepisów o PIT,
• jak wygląda harmonogram wdrożenia JPK PIT,
• jakie dane będą musiały znaleźć się w pliku JPK PIT,
• co zrobić, żeby przygotować się na czas — i dlaczego system ERP enova365, to dziś realne wsparcie.

Czym jest JPK PIT?

JPK PIT czyli jednolity plik kontrolny dla podatku dochodowego od osób fizycznych to nowe raportowanie, które umożliwi Ministerstwu Finansów uzyskanie automatycznego dostępu do danych z ewidencji podatkowej — w tym ksiąg przychodów i rozchodów oraz ewidencji przychodów i środków trwałych. Celem jest zwiększenie efektywności kontroli podatkowych i skrócenie czasu weryfikacji rozliczeń.

Nowy obowiązek dotyczy od 2026 r. dużej grupy podatników. Dane z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji ryczałtowej oraz z ewidencji środków trwałych będą musiały być przesyłane po każdym zakończonym roku podatkowym w jednolitym, ustrukturyzowanym formacie JPK do Ministerstwa Finansów.

Kogo dotyczy obowiązek JPK PIT?

JPK PIT to obowiązkowe raportowanie dla mniejszych firm – podatników PIT. Innymi słowy, nowe przepisy obejmą osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą i rozliczające się w ramach podatku PIT, które stosują jedną z poniższych form ewidencji:

• PKPiR (podatkową księgę przychodów i rozchodów),
• ewidencję przychodów (tzw. ryczałtowcy).

Uwaga: podatnicy PIT prowadzący księgi rachunkowe i przesyłający pliki JPK_V7M, są zobowiązani do ewidencji podatku dochodowego i środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także ich raportowania w postaci struktur: JPK_KR_PD i JPK_ST_KR, które szerzej omówiliśmy w artykule dotyczącym raportowania JPK CIT. Więcej przeczytasz o tym tutaj.

Podmioty prowadzące PKPiR będą musiały przesyłać pliki:

• JPK_PKPIR (podatkowa księga przychodów i rozchodów)
• JPK_ST (ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych). 

Podmioty rozliczający się na ryczałcie będą zobowiązane do wysyłania ewidencji przychodów w formie pliku JPK_EWP, a także wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – JPK_ST.

Zgodnie z nowym art. 24a ust. 1e ustawy o PIT, od 1 stycznia 2026 r. wymienione grupy będą miały obowiązek ewidencji danych w formie elektronicznej, a po zakończonym roku podatkowym ich cyfrowego przekazywania w ramach wspomnianych wyżej struktur JPK (JPK_PKPiR, JPK_EWP oraz JPK_ST).

Dla przykładu, jeżeli jesteś mikrofirmą, prowadzisz PKPiR i dotąd prowadziłeś księgę w wersji papierowej, od 1 stycznia 2026 musisz przejść na program komputerowy, żeby móc wygenerować i wysłać do urzędu odpowiednie pliki JPK.

Jakie obowiązki – oprócz JPK PIT – wynikają z nowych przepisów o PIT?

Obowiązek JPK PIT wynika ze zmian w przepisach dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT), które wchodzą w życie 1 stycznia 2026 r. Jak wspomnieliśmy, nakładają one na podatników PIT obowiązek prowadzenia dokumentacji księgowej wyłącznie przy użyciu programów komputerowych. Określają także nowe zasady prowadzenia tej elektronicznej ewidencji:

• ryczałtowej,
• podatkowej księgi przychodów i rozchodów,
• wykazu i ewidencji środków trwałych oraz WNiP.

Te nowe zasady są bezpośrednio powiązane z obowiązkiem przesyłania ich w strukturze JPK PIT. Innymi słowy, żeby móc wygenerować pliki JPK PIT ewidencja musi być prowadzona w nowy, określony w przepisach sposób.

Zmiany dla ryczałtowców

• Nowy wzór ewidencji przychodów – zostają dodane obowiązkowe pola: nr identyfikacyjny kontrahenta i nr dokumentu KSeF.
• Rozszerzony zakres danych w wykazie środków trwałych oraz WNiP.

Zmiany dla podatników Księgi Przychodów i Rozchodów

• Nowy wzór PKPiR: będzie 19 kolumn zamiast dotychczasowych 17, bo dodane zostaną kolumny z nr KSeF oraz identyfikatorem podatkowym kontrahenta,
• Ujednolicenie terminu wpisów – bez względu na to czy księgi będą prowadzone przez samych podatników czy przez biura rachunkowe, wpisy muszą być dokonywane do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu,
• Rozszerzony zakres danych w ewidencji środków trwałych oraz WNiP.

Pozostałe zmiany: podatników będą obowiązywać nowe zasady przechowywania PKPiR, księgowania zbiorczych faktur, podpisywania spisów z natury oraz ewidencjonowania środków trwałych oraz WNiP.

Wszystkie te zmiany – w obszarach KPiR, ryczałtu oraz środków trwałych – już wkrótce będą uwzględnione w enova365 (będą dostępne w wersji 2512.0.0.). Innymi słowy, z enova365 po prostu to masz. Ewidencja zgodna z przepisami – jeszcze przed wejściem przepisów w życie.

Harmonogram wdrożenia JPK PIT – od kiedy obowiązuje?

• 1 stycznia 2026 r. – początek obowiązywania struktur JPK_PKPiR, JPK_EWP i JPK_ST dla podatników PIT, którzy już dziś składają JPK_V7 (czyli ewidencję VAT).

• 1 stycznia 2027 rok – pierwszy rok, w którym podatnicy PIT będą musieli przesłać sprawozdania JPK PIT (za rok podatkowy 2026) oraz pierwszy, w którym podatnicy PIT, dotąd nieobjęci obowiązkiem będą prowadzić ewidencję komputerowo, w strukturach JPK_PKPiR, JPK_EWP i JPK_ST.

Raportowanie JPK PIT – harmonogram wdrożenia

Co zawiera struktura JPK PIT?

Dane przesyłane w ramach JPK PIT będą pochodzić z trzech źródeł:

JPK_PKPiR – dane z księgi przychodów i rozchodów będą zawierać szczegółowe informacje o przychodach i kosztach, ujętych w księdze KPIR, a w szczególności:

• wartość zapisów w poszczególnych kolumnach przychodów i kosztów,
• szczegółowe informacje z dowodów księgowych,
• dane kontrahenta, posiadającego NIP,
• nr KSeF, o ile zastał nadany,
• informacje związane ze spisem z natury.

JPK_EWP – dane z ewidencji przychodów (ryczałt):

• kwoty przychodów dla poszczególnych stawek podatku,
• informacje z dowodów księgowych,
• nr KSeF, o ile został nadany.

JPK_ST – ewidencja środków trwałych i WNiP – mniejszy brat JPK_ST_KR, będzie zawierał uszczuplone dane o posiadanych środkach trwałych w ujęciu podatkowym. W zależności od prowadzonej ewidencji (KPIR lub EWP) podmioty będą raportować odmienny zakres danych.

Raportowane dane będą dotyczyć:

• nabycia, przyjęcia do użytkowania oraz zbycia środka,
• wartości środka w ujęciu podatkowym,
• stawki oraz stosowanej metody amortyzacji,
• numeru KSeF, o ile został nadany dla zlikwidowanych środków trwałych.

Uwaga! Obowiązek przekazywania szczegółowych danych dotyczących nabycia oraz zbycia środka trwałego ma zastosowanie do środków trwałych oraz WNiP wprowadzonych do ewidencji począwszy od 1 stycznia 2026 r.

Powyższe informacje należy raportować w ustalonych strukturach, zgodnych ze schematami xsd Ministerstwa Finansów. Dzięki temu, organy podatkowe będą mogły automatycznie analizować dane bez potrzeby dodatkowych wyjaśnień czy dokumentów

Jak się przygotować na JPK PIT?

Już dziś warto rozpocząć przygotowania. Co powinny zrobić firmy i biura rachunkowe?

Przede wszystkim zapoznaj się zmianami określonymi w rozporządzeniach i zweryfikuj, czy obecny system umożliwia ewidencję komputerową oraz eksport danych do formatu XML, zgodnie z wymogami Ministerstwa Finansów.

Jeżeli tak nie jest warto zaopatrzyć się w oprogramowanie, które umożliwi ewidencję przychodów i środków trwałych zgodnie z nowymi wytycznymi oraz wygenerowanie plików JPK_PKPIR lub JPK_EWP oraz JPK_ST.

System ERP enova365 – gotowy na JPK PIT

Już w grudniu 2025 roku system enova365 będzie w pełni dostosowany do wymagań JPK PIT (w wersji systemu nr 2512.0.0.). System będzie oferować:

• generowanie i wysyłkę plików JPK_PKPiR, JPK_EWP i JPK_ST w wymaganym formacie XML,
• prowadzenie ewidencji dokumentów w księdze przychodów i rozchodów oraz ewidencji przychodów rozliczanych w formie ryczałtu zgodnie z najnowszymi wymogami Ministerstwa Finansów,
• weryfikację kompletności i poprawności wysyłanych plików JPK,
• automatyzacje, które skracają czas pracy działu księgowego.

To nie tylko narzędzie do spełnienia obowiązku — to wsparcie, które ułatwi codzienną pracę biur rachunkowych oraz zespołów księgowych firm w nowej rzeczywistości podatkowej.

Bibliografia:

• https://www.gov.pl/web/finanse/nowe-zasady-dokumentacji-ksiegowej-w-podatku-pit-od-2026-r-wazne-informacje

• Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1299) 

• Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. z 2025 r. poz.1294) 

• Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 6 września 2025 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1311)