Jeśli należysz do firm, które dopiero w 2026 roku zostaną objęte obowiązkiem raportowania JPK CIT — czas zacząć przygotowania. Ten artykuł pomoże Ci przejść przez ten proces sprawnie: dowiesz się, które funkcje systemu enova365 usprawnią prowadzenie ewidencji oraz jak radzić sobie z najczęstszymi problemami pojawiającymi się przy raportowaniu.
Z artykułu dowiesz się m.in.:
- Co to jest plik JPK_KR_PD i jakie informacje ma zawierać?
- Od kiedy trzeba prowadzić ewidencję i wysyłać plik JPK_KR_PD?
- Co to są znaczniki kont?
- Jak enova365 ułatwia znakowanie kont księgowych?
- Jak enova365 ułatwia walidację poprawności danych w pliku JPK_KR_PD?
- Jak radzić sobie z problemami często występującymi przy wdrażaniu raportowania JPK_CIT?
- O czym warto pamiętać?
Co to jest plik JPK_KR_PD? Jakie informacje ma zawierać?
JPK_KR_PD to plik, który obok JPK_ST_KR wchodzi w skład raportowania JPK CIT, stopniowo obejmującego coraz szerszą grupę firm (czytaj także: JPK_CIT: FAQ). Składa się z części, dotyczącej ksiąg rachunkowych oraz rozliczenia podatku dochodowego. Plik JPK_KR_PD musi zawierać szereg obowiązkowych elementów, wynikających z nowych przepisów oraz aktualnej struktury pliku.
- Dziennik księgowań
Po pierwsze, składa się z części dotyczącej dziennika księgowań. Innymi słowy, w pliku JPK_KR_PD musi znaleźć się informacja o każdym dowodzie księgowym oraz jego księgowaniu, czyli o każdym dekrecie wraz z zapisami księgowymi na poszczególne konta księgowe.
- Obrotówka
Należy również przesłać pełną informację o obrotach i saldach z danego roku, czyli tzw. obrotówkę. Co więcej, konta księgowe w wysyłanym pliku JPK_KR_PD muszą posiadać odpowiednie znaczniki.
Mamy dwa rodzaje znaczników: księgowe i podatkowe. Znaczniki księgowe dotyczą kont bilansowych i określają jak dane konto księgowe ujęte jest w sprawozdaniu finansowym (w bilansie oraz rachunku zysku i strat). Natomiast znaczniki podatkowe określają, które konta księgowe posłużą do kalkulacji części RPD pliku, czyli części dotyczącej rozliczenia podatku dochodowego.
- Rozliczenia podatku dochodowego CIT
Część RPD w pliku dotyczy rozliczenia podatku dochodowego CIT. W skład tej część wchodzi 8 pól określających wysokość różnicy pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości, a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów podatku dochodowego od osób prawnych. Potocznie są to tzw. „wyjątki podatkowe”.
- Informacje o kontrahentach
Dodatkowo podatnicy będą musieli przesłać dane o każdym kontrahencie, z którym mieli transakcje w danym roku.
Jak widać, w JPK_KR_PD przekazujemy pełny obraz działalności firmy.
JPK_KR_PD – od kiedy trzeba prowadzić ewidencję i wysyłać sprawozdanie?
Obowiązek sprawozdawczości JPK CIT (JPK_KR_PD, JPK_ST_KR) oraz JPK PIT (JPK_PKPIR, JPK_EWP, JPK_ST) będzie wprowadzany stopniowo, co daje podatnikom niezbędny czas na przygotowanie i dostosowanie systemów finansowo-księgowych. Poniżej przypominamy najważniejsze terminy.
| OD KIEDY? | JAKI RAPORT? | KOGO DOTYCZY? | KIEDY ZŁOŻYĆ PIERWSZE PLIKI? |
|---|---|---|---|
| 1 stycznia 2025 | JPK_KR_PD | Firm z przychodami powyżej 50 mln euro i grup kapitałowych | Do 31 marca 2026 |
| 1 stycznia 2026 | JPK_KR_PD JPK_ST_KR | Podatników CIT i PIT zobowiązanych do składania JPK_V7 | Do 31 marca 2027 |
| JPK_PKPIR JPK_EWP JPK_ST | Do 30 kwietnia 2027 | ||
| 1 stycznia 2027 | JPK_KR_PD JPK_ST_KR | Wszystkich podatników CIT i PIT | Do 31 marca 2028 |
| JPK_PKPIR JPK_EWP JPK_ST | Do 30 kwietnia 2028 |
Obowiązek JPK CIT objął już pierwszą grupę podmiotów 1 stycznia 2025 r. i dotyczy największych firm, z przychodami powyżej 50 milionów euro oraz grup kapitałowych. Podmioty te będą musiały złożyć pierwsze pliki JPK_KR_PD za 2025 r. do końca marca 2026. Przesunięto natomiast o rok obowiązek składania plików JPK_ST_KR.
Od 1 stycznia 2026, obowiązek JPK CIT (JPK_KR_PD i JPK_ST_KR) oraz JPK PIT (JPK_PKPIR, JPK_EWP, JPK_ST) zacznie obowiązywać we wszystkich firmach, które są płatnikami VAT czyli wysyłają cyklicznie plik JPK_V7. A od 1 stycznia 2027r. raportowanie obejmie już większość podatników CIT oraz PIT.
JPK CIT – znaczniki kont: FAQ
Gdzie znajdę pełną listę znaczników kont księgowych?
Lista znaczników kont księgowych została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 oraz w schemacie xsd pliku JPK_KR_PD. Słownik dozwolonych znaczników kont księgowych, którymi należy opatrzyć konta księgowe w dedykowanych polach i inne niezbędne parametry na potrzeby sprawozdawczości JPK_KR_PD znajdziesz w module Księgowość enova365. Podatnicy rozliczający podatek dochodowy według tzw. CIT-a estońskiego oraz stosujący przepisy Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowych (MSSF) również muszą dokonać odpowiedniego oznaczenia konfiguracyjnego w systemie.
Do którego pola należy obowiązkowo przypisać znacznik konta przy raportowaniu JPK?
Obowiązkowe jest przypisanie znacznika do pola Znacznik konta. Pole Dodatkowy znacznik konta jest nieobowiązkowe. Dodatkowy znacznik konta należy uzupełnić wówczas, gdy dane konto jest ujęte w sprawozdaniu finansowym więcej niż jeden raz. Przykładowo konta o typie aktywno-pasywnym powinny posiadać dwa znaczniki:
- znacznik ujęcia po stronie aktywów,
- znacznik ujęcia po stronie pasywów bilansu.
Do czego służy dodatkowy znacznik konta (PD)?
Dodatkowy znacznik konta PD to pole nieobowiązkowe i może być wykorzystany zarówno na kontach bilansowych, jak i pozabilansowych. Służy do oznaczania kont wykorzystywanych przez jednostkę do zaprezentowania różnic pomiędzy wynikiem podatkowym a bilansowym, czyli do kalkulacji części RPD pliku JPK.
Jak enova365 ułatwia znakowanie kont księgowych?
System ERP enova365 umożliwia masowe przypisywanie znaczników do kont księgowych w ramach przygotowania pliku JPK_KR_PD – zarówno poprzez specjalne operacje w systemie, jak i za pomocą importu danych z arkusza Excel.
Przykłady funkcji enova365, która ułatwiają znakowanie kont księgowych
| FUNKCJA | DZIEDZICZENIE ZNACZNIKÓW NA KONTACH |
|---|---|
| JAK DZIAŁA? | Wystarczy, że przypiszesz znacznik do konta nadrzędnego, a znacznik z niego będzie przekazywany kontom z niższego poziomu |
| KTO SKORZYSTA? | Firmy z rozbudowaną, wielopoziomową strukturą planu kont |
| PRZYKŁADY ZASTOSOWANIA | Jeżeli w trakcie roku stworzysz nowe konto analityczne, księgowi nie muszą pamiętać o tym, żeby nadać mu znacznik, bo może on zostać odziedziczony |
| Przyjmijmy, że chcesz przypisać znacznik na koncie syntetycznym 130 – Rachunek bieżący jednostki. Korzystasz z wyszukiwarki i znajdujesz znacznik dedykowany środkom pieniężnym w kasie i na rachunkach. Po jego zatwierdzeniu na koncie syntetycznym, w sposób automatyczny zostały zaopatrzone również konta analityczne do 130. |
| FUNKCJA | HURTOWE OZNACZANIE KONT ZA POMOCĄ CZYNNOŚCI USTAW ZNACZNIKI DLA JPK_KR_PD |
|---|---|
| JAK DZIAŁA? | Zaznaczasz na liście wybrane konta i określasz, który znacznik chcesz ustawić lub zmienić, a następnie wybierasz znacznik i wartość z tabeli |
| W CZYM POMAGA? | Szybkie i sprawne nadawanie tego samego znacznika dla wielu kont księgowych |
| FUNKCJA | HURTOWE OZNACZANIE KONT ZA POMOCĄ ARKUSZA EXCEL |
|---|---|
| JAK DZIAŁA? | Plik z wyeksportowanym do Excela planem kont oznaczasz w odpowiednich kolumnach symbolami znaczników, a następnie go kopiujesz. Tak przygotowane dane wklejasz do enova365 na listę plan kont |
| W CZYM POMAGA? | Szybkie i sprawne nadawanie znaczników |
Jeżeli chcesz zobaczyć jak powyższe funkcje działają w systemie enova365 obejrzyj poniższe wideo.
Generowanie i wysyłka pliku JPK_KR_PD oraz walidacja poprawności danych
Plik JPK_KR_PD można wygenerować na liście jednolite pliki kontrolne, sprawdzić, podpisać i wysłać.
Techniczna weryfikacja pliku odbywa się za pomocą czynności Sprawdź strukturę pliku i umożliwia weryfikację zgodności ze schematem xsd.
Informacje kontrolne na wygenerowanym pliku ułatwiają weryfikację merytoryczną. Możesz także wyeksportować dane z pliku do arkusza Excel oraz je wygodnie zanalizować.
Problemy przy ewidencji i generowaniu JPK_KR_PD i jak sobie z nimi radzić?
Choć wyposażenie kont w znaczniki może wydawać się niuansem, może spowodować rewolucję w działach księgowych firm. Poniżej wymieniamy najczęściej występujące problemy związane z raportowaniem JPK_KR_PD i podpowiadamy jak sobie z nimi radzić.
Często występujący problem: konieczność zmiany planu kont
Wiele firm, aby móc właściwie przyporządkować znaczniki, będzie zmuszona zmienić plan kont i procesy związane z księgowaniem, czyli na przykład schematy księgowe. Jak to zrobić w różnych sytuacjach? Podpowiadamy.
#PROBLEM 1
Gdy plant kont jest zbyt ogólny…
…by dało się przyporządkować odpowiednie znaczniki, wtedy nie ma innego wyjścia niż dodanie dodatkowych kont księgowych i właściwe ich oznakowanie. Taka decyzja powinna zostać podjęta przed rozpoczęciem okresu obrachunkowego. Jeżeli firma nie zrobiła tego przed wejściem w obowiązek raportowania JPK CIT i zdecyduje się na taki krok w trakcie trwania okresu może wówczas przenieść zapisy (wszystkie lub część) na nowe konta za pomocą dedykowanej czynności Zamień konta zapisów. Czynność umożliwia hurtowe przenoszenie wielu zapisów pomiędzy kontami księgowymi i możliwa jest wyłącznie na zapisach będących w buforze księgowym.
Jeżeli natomiast wykonanie tej czynności nie będzie możliwe, wówczas należy przeksięgować zapisy księgowe pomiędzy kontami za pomocą dokumentu Polecenie księgowania (PK).
#PROBLEM 2
Gdy plant kont jest zbyt szczegółowy i chcesz rozdzielić sprawozdawczość wewnętrzną od zewnętrznej
Taka sytuacja ma często miejsce w firmach, w których jest bardzo dużo kont analitycznych, służących do wewnętrznych analiz i raportowania. W pliku JPK_KR_PD musimy zaraportować wszystkie konta najniższego poziomu. Jeżeli firma nie będzie chciała zaraportować szczegółowych informacji z kont analitycznych służących do wewnętrznych potrzeb, wówczas konieczna będzie zmiana i przebudowa planu kont w taki sposób, żeby ta szczegółowość była co najmniej taka, jak wymagają znaczniki dla celów JPK_KR_PD.
Całą informację wewnętrzną można przenieść na opis analityczny do zapisu księgowego. Dzięki temu rozwiązaniu dane wewnętrzne, zapisywane na opisach analitycznych nie będą raportowane w pliku JPK_KR_PD.
#PROBLEM 3
Gdy przypiszesz niewłaściwy znacznik do konta
…trzeba poprawnie oznaczyć konta księgowe odpowiednimi znacznikami i wygenerować plik jeszcze raz. Pola dotyczące znaczników na kontach księgowych są edycyjne.
O czym warto pamiętać?
Od końca 2024 r. enova365 jest już przygotowana do obsługi i wysyłki plików JPK, w tym JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR. Jako producent oprogramowania byliśmy jednym z pierwszych programów, gotowych na JPK_CIT. System posiada mechanizmy pozwalające na wygenerowanie odpowiednich plików JPK.
enova365 będzie także gotowa do obsługi JPK_PIT. Wersja enova365, zaplanowana na grudzień 2025 będzie zawierała kompletną obsługę sprawozdawczości JPK PIT, według aktualnych struktur, jak również zmiany w systemie dostosowane do najnowszych rozporządzeń.
Jeżeli nie korzystasz jeszcze z enova365 umów się na bezpłatną prezentację online w czasie której dowiesz się więcej o tym jak system ERP enova365 wspiera pracę księgowych.
